Tijdelijke tatoeages en allergische reacties

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Tijdelijke tatoeages met zwarte henna kunnen ernstige allergische reacties veroorzaken.

Sinds enkele jaren hebben dermatologen in België en in het buitenland een groeiend aantal ernstige allergische reacties vastgesteld die worden veroorzaakt door tijdelijke tatoeages met henna die parafenyleendiamine (PPD) bevat. PPD is een zeer sterk allergeen, dat toegestaan is voor gebruik in kleurstoffen voor het haar, maar verboden is in producten om rechtstreeks op de huid aan te brengen.

Met zuivere henna komen allergische reacties zelden voor. Wanneer kleurende preparaten enkel henna bevatten, zijn er verschillende uren nodig om de huid te kleuren en ziet de verkregen kleuring er oranje tot kastanjebruin-rood uit. Indien er PPD aan wordt toegevoegd, ziet de tekening er zwarter uit en verschijnt ze sneller, maar de kans op allergie is dan zeer groot.

De allergische reacties die door PPD worden uitgelokt, verschijnen in het algemeen 2 tot 3 dagen na het aanbrengen van de tijdelijke tatoeage bij een reeds gevoelige persoon, maar kunnen slechts na een tiental dagen optreden wanneer de tatoeage aan de basis van een primaire sensibilisatie ligt (wat trouwens vaak het geval is). Er zijn verschillende symptomen waargenomen: jeuk, roodheid, puistjes, blaren, erosie, … Er kunnen blijvende hyperpigmentatie van de huid en blijvende littekens optreden.

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

In principe wordt men een leven lang overgevoelig en kan men vervolgens allergieën ontwikkelen voor alle producten die PPD bevatten of analoge producten, met name kleurstoffen voor het haar, bepaalde kleurstoffen voor textiel, rubber, zonnefilters of zelfs sommige geneesmiddelen. Wanneer dergelijke reacties optreden, moet men snel contact opnemen met de behandelende arts of dermatoloog, die een aangepaste behandeling zal voorschrijven.

Deze tijdelijke tatoeages worden in het algemeen aangebracht door rondtrekkende artiesten, op stranden, kermissen of festivals. Vooral bij jongeren is deze vorm van tatoeage erg populair.In het buitenland worden hennatatoeages vaak aan toeristen voorgesteld.

In België zullen op de gevoelige plaatsen controles worden georganiseerd door de Dienst Inspectie van de federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Sinds enkele maanden duiken er geregeld klachten op door tijdelijke henna-tatoeages die mensen tijdens vakanties of feesten laten aanbrengen. Zuivere henna-tatoeages verdwijnen na enkele weken zonder problemen. Voor een sneller en donkerder effect wordt soms parafenyleendiamine aan de henna toegevoegd en die kan voor serieuze allergische problemen zorgen met zware gevolgen voor de rest van het leven.

Tijdelijke tatoeages zijn een elegant vakantiesouvenir. Ze zijn snel aangebracht, pijnloos en ze verbleken binnen enkele weken. Straatkunstenaars in toeristenoorden over heel de wereld doen er goede zaken mee. De keuze aan motieven kent geen einde en de tatoeages worden, net als de blijvende, over heel het lichaam aangebracht, al zijn vooral de handen, vingers, armen en schouders geliefkoosde plaatsen.

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Henna

De hippies en natuurbewegingen van de jaren '60 en '70 maakten van henna een populaire haarkleurstof en ze is dat sindsdien gebleven. Het aanbrengen van tijdelijke henna-tatoeages was al een eeuwenoud gebruik in de Islamitische wereld, in India en in Afrika, onder meer ter gelegenheid van bruiloftsfeesten, maar toen Madonna in 1998 op de videoclip bij het uitbrengen van de single Frozen te zien was met getatoeëerde handen werd dit plots wereldwijd een trend.

Henna is een natuurlijke kleurstof, afkomstig van de 3 tot 8 meter hoge struik Lawsonia inermis, die voorkomt in subtropische streken en gekweekt wordt in onder meer Noord- Afrika, India en Sri-Lanka.

De dieprode kleur van henna wordt donkerder tot zelfs zwart gemaakt door er andere pigmenten aan toe te voegen. Voor volledig natuurlijke producten gebruikt men extracten van de indigostruik. De goedkoopste synthetische stof om zwarte henna te maken is parafenyleendiamine. Zwarte henna geeft een sneller en donkerder effect bij de tijdelijke tatoeages.

Zuivere henna veroorzaakt slechts zelden allergieproblemen en dan nog bijna uitsluitend bij mensen die er beroepshalve aan blootgesteld zijn.

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Parafenyleendiamine

Parafenyleendiamine (afgekort tot PPD volgens de Engelse wetenschappelijke naam paraphenylenediamine) is een sterk allergeen. Het lokt bij zeer veel mensen allergische reacties uit. Omwille van dit risico op allergische reacties is het volgens de richtlijnen van de Europese Gemeenschap verboden om parafenyleendiamine rechtstreeks op de huid aan te brengen. In haarverven is de maximale concentratie beperkt tot 6%. Het is verboden in mascara, cosmetica en in kleuringen voor wenkbrauwen.

Het probleem met henna-tatoeages is dat men vaak niet weet dat er stoffen zoals parafenyleendiamine aan het hennakleurmengsel toegevoegd werden. Het is ook fout te denken dat dit probleem zich beperkt tot derde wereldlanden of vakantieoorden. Er zijn evengoed meldingen geweest vanuit wereldsteden zoals Londen, Los Angeles, Parijs, Hannover, Toronto, enz.

Sommige mensen brengen extra flesjes met het hennakleurmengsel van hun vakantieoord mee naar huis om de tekening later opnieuw in te kleuren zodat ze langer blijft. Indien dit mengsel parafenyleendiamine bevat, neemt het risico op allergie zéér sterk toe.

Aan mensen die na een henna-tatoeage last hadden van jeuk of huiduitslag moet ten sterkste afgeraden worden nadien opnieuw een henna-tatoeage te laten plaatsen of de tekening opnieuw te laten inkleuren, tenzij ze absoluut zeker zijn dat het kleurmengsel uitsluitend zuivere henna bevat.

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Symptomen

Zoals gezegd veroorzaakt parafenyleendiamine bij veel mensen een allergische reactie. Meestal ontstaan de eerste symptomen rond de tijd waarop de oorspronkelijke hennatekening bijna verbleekt is, zo'n 2 weken na het aanbrengen ervan. De eerste klachten betreffen meestal jeuk, lichte pijn of branderigheid, roodheid, zwelling en eventueel vorming van blaren. Het reliëf volgt vaak exact de oorspronkelijke tekening. Indien de huiduitslag in dit stadium niet behandeld wordt, kunnen bijkomende infecties optreden.

Soms blijft de last niet beperkt tot de tekening en het betrokken lichaamsdeel, maar voelt men zich algemeen niet goed, soms zelfs wat ziek; bij een aantal mensen werden er ook zwellingen van de lymfeklieren vastgesteld.

Sommige mensen zijn reeds allergisch voor parafenyleendiamine door vroegere blootstelling aan de kleurstof zelf bv. via haarkleurmiddelen, of zelfs via kruisallergie door scheikundige verwantschap met bvb. lokale anesthetica, textielkleurstoffen, rubber-en plasticadditieven. enz. Zij zijn niet altijd op de hoogte van deze allergie en wanneer zij een hennatatoeage laten aanbrengen, kan de reactie veel sneller optreden, bv. reeds na enkele dagen, en kan ook uitermate heftig zijn.

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Behandeling

Het contacteczeem wordt meestal behandeld met corticosteroïden, bv. onder de vorm van crèmes die rechtstreeks op de huid gesmeerd worden, of onder orale vorm (tabletten die via de mond ingenomen moeten worden). Vochtige compressen kunnen helpen om het eczeem af te koelen. Ondanks alle behandelingsinitiatieven duurt het vaak 3 tot 4 weken vooraleer het letsel genezen is.

Na de genezing blijven er vaak restletsels over. Meestal een lichte of donkere verkleuring (hypo- of hyperpigmentatie) van de huid die overeenkomt met de oorspronkelijke tekening. Deze verkleuring verdwijnt in het beste geval na een drietal maanden, maar bij sommige mensen blijft ze veel langer zichtbaar (tot meer dan een jaar nadien).

Tessy · Geregistreerd op: 12-12-2005 Berichten: 18

Gevolgen

Een allergie voor parafenyleendiamine heeft vaak aanzienlijke consequenties voor het verdere leven. Parafenyleendiamine en derivaten zijn immers veel gebruikte substanties die in veel producten voorkomen, bv. in rubber, lak, leder, bont, textiel, haarverven, schoenpoets, plastics, fotografische ontwikkelaars, enz. Het kan onder meer voorkomen in zwarte handgrepen van fietsen, drukinkten, rubberlaarzen, slangen in tankstations, lederen handschoenen, zwarte nylons of panty's, kunststoffen mappen, enz.. Deze en nog veel meer andere producten zijn in de toekomst vaak te vermijden wanneer men allergisch is voor deze stof.

Dit betekent ook dat mensen met een allergie voor parafenyleendiamine eventueel bepaalde beroepen niet meer zullen kunnen uitoefenen. Om er enkele te noemen: drukker, schoenverkoper, kapper, tewerkstelling in de leder-, textiel- en rubberindustrie, garagist, enz

Maria · Geregistreerd op: 13-1-2006 Berichten: 26

Wat is black henna

Na beschildering met pure henna verschijnt na enkele uren een oranje tot kastanjebruinrood patroon. Om een sneller en donker tot zwart effect te verkrijgen wordt er soms de stof para-fenyleendiamine (PPD) aan de henna toegevoegd, zogenaamde black henna. De stof para-fenyleendiamine is onder strikte voorwaarden toegelaten als haarkleurmiddel, maar is niet toegestaan om de huid mee te beschilderen.

Maria · Geregistreerd op: 13-1-2006 Berichten: 26

Black henna herkennen

Natuurlijke hennapasta heeft een groenbruine of zeer donkere, bruingroene kleur. De schilder kan of wil meestal geen goede informatie geven over de henna die hij gebruikt. Vraag hem daarom om de lijst met ingrediënten van de henna. Als gezegd wordt dat de opgebrachte pasta al na een uur verwijderd mag worden, gaat het zeker om black henna. Opgeschilderde pasta van gewone henna moet liefst zo lang mogelijk blijven zitten.
De VWA adviseert om black henna tatoeages te vermijden.